Elektrisiteet

Tekst üüb Öömrang

Elektrisiteet as en wurd för ales uun a füsiik, wat mä't elektrisk lääs tu dun hää. Det koon uun rau wees of uk uun faard.

[Beårbe] Iindialang

Elektrisk lääs - as det eegenskap faan atomaar dialen so üs elektroonen (negatiif apleesen) an protoonen (positiif apleesen). Det traad wichtag atomaar dial san a neutroonen, jo hual nian elektrisk lääs. Det elektrisk lääs woort uun Coulomb (C) meeden.
Elektrisk struum - as det faard faan elektrisk apleesen dialen an woort uun Ampere (A) meeden. Troch elektrisk struum komt at tu en magneetisk fial.
Elektrisk fial - as det eegenskap faan elektrisk leesen dialen an woort mä tau füsikaalisk gratin beskrewen: At elektrisk späänang, meeden uun Volt (V) an at elektrisk werk (= energii), meeden uun Joule (J) of Newtonmeeter (Nm) of Wattsekund (Ws).
Soloong nään struum lääpt, snaaket am faan elektrostaatik, ööders faan elektrodünaamik.