Kreis Nuurdfresklun
Sölring Öömrang Fering Halunder Halifreesk Mooring Wiringhiirder Karhiirder Gooshiirder
 Tekst üüb Öömrang |
| Woopen | Sjiisklunkoord |
|---|---|
 |
54.4770199.051147
Koordinaaten: 54° 29′ N, 9° 3′ O
|
| Basisdooten | |
| Bundeslun: | Schleswig-Holstian |
| Ferwaltangsteed: | Hüsem |
| Grate: | 2.048,61 km² |
| Iinwenern: |
165.480 (31. Det. 2010)[1] |
| Iinwenern per km²: | 81 Iinwenern per km² |
| Kfz-Kääntiaken: | NF |
| Kreisnumer(AGS): | 01 0 54 |
| NUTS: | DEF07 |
| Kreisapdialang: | 133 Gemeenen |
| Adres faan a Kreisferwaltang: | Marktstraße 6 25813 Hüsem |
| Wääbsidj: | |
| Loonriad: | Dieter Harrsen (WG NF) |
| Laag faan di Kreis Nuurdfresklun uun Schleswig-Holstian | |
 |
|
Di kreis Nuurdfresklun (de. Nordfriesland, nds. Noordfreesland, da. Nordfrisland) as di nuurdermiast lunkreis uun Sjiisklun an efter a grate di traad uun Schleswig-Holstian. Uun nään kreis wurd muar spriaken snaaket üs uun Nordfriislon: Nuurdfresk, Sjiisk, Däänsk, Plaatsjiisk an Süüdjüütsk. Iar wurd uun Friedrichstääd uk noch Holuns snaaket. Tu a regiuun Nordfriislon hiart uk noch Halaglun, man det eilun hiart tu a kreis Pinneberg.
Sii uk: Nordfriislon.
Inhåltsfertiiknis |
[Beårbe] Geografii
Di kreis Nordfriislon leit uun't nuurdwaasten faan Schleswig-Holstian an stupet uun't nuurden jin Denemark, uun't uasten jin a kreis Schleswig-Flensborag an uun't süüden jin Dithmarschen. Uun't waasten leit a Nuurdsia. A huuchst punkter uun a kreis san a Sandesberag mä 54 meetern uun Uastenfial an at Uwe-dün mä 52,5 meetern uun Kaamp üüb Sal.
Faan uasten tu waasten fanjst dü sok onerskiaselk lunskapen üüs a geest, a maask, a waas mä a Halgen an a maaskeilunen an bütjen uun't waasten a geesteilunen. At ütjsen as föraal troch a istidjen bestemet, man uk troch tau grat sturemfluden uun a juaren 1362 an 1634.
Uun Nordfriislon stun 33 regiuunen oner natüürskül, det san 9,21% faan't lun. Diartu komt a Natsjuunaalpark Waas mä 176.290 hektaar.
[Beårbe] Kliima
-Deutschland-metrisch-deutsch.png)
Nuurdfresklun hää Atlantikkliima, uun a somer as't ei so warem üs uun't banlun, uun a wonter ei so kuul. At jaft al en düütelken ferskeel tesk a eilunen an a fäästääg. Üüb a geest heest dü 190 daar saner froost, üüb a eilunen san't 220. Uun a maask begant di iarst froost ei föör aanj Oktuuber an maden April as't diarmä föörbi.
Faan Febrewoore bit Jüüne mutst dü mä 40 mm rin a muun reegne, faan August bit Oktuuber mä 80. Üüb a eilunen an uun a maask rinjt at düütelk maner üs üüb a geest. A winj weit uun't madel mä 7 m/s (det san amanbi 25 km/h of 14 kn) üüb a eilunen an uk üüb fäästääg as't ei föl maner.
[Beårbe] Histoore
Di kreis wurd 1970 grünjlaanj an slood jo ual kreiser Süüdtondern, Hüsem an Eidersteed tuup.
Sii uk: Histoori foon Nordfraschlönj.
[Beårbe] Ökonomii
At grünjlaag faan a ökonomii san büürerei, faskerei, hoonwerk an tu en graten dial a fräämenferkiar. Uun ferglik tuSchleswig-Holstian werke maner uun't hoonwerk, oober muar uun a büürerei an muar uun a siinsten, det komt fööraal troch a fräämenferkiar.
Uun a kreis stun amanbi 100.000 baaden för fräämen, diarfaan muar üs a heleft üüb Sal. 2004 kaam muar üs ian miljuun baaselidj tu Nuurdfresklun an blääw uun't madel 10 naachter. Diarmä san auer 1 miljaard Euro amsaat wurden.
2005 jääw't 660 winjstruumuunlaagen. Uun an trinjam Hüsem werke en hialer rä onernemen uun det diar brangsje. Hüsem skal uk di huuwen för bütjendiks-winjstruumuunlaagen wurd. Saner werk wiar uun't juar 2004 8,9% faan a minsken, diarmä leit a kreis uun't madel faan't lun, ufsen faan a grat stääden, huar muar minsken saner werk san. Üüb Eidersteed sjocht at mä 10,4% wat ringer ütj, a best taalen san üüb Sal mä 7,9%.
[Beårbe] Ferkiar
[Beårbe] Iisenboon
At wichtagst boonliinje as a Marschboon faan Hamborag tu Waasterlun üüb Sal. Haltesteeden san uun Friedrichstääd, Hüsem, Breetsteed, E Hoorne, Naibel, Klangsbel an Waasterlun. Swäärs diartu ferlääpt at Nuurd-Uastsia-Boon faan Kiil auer Hüsem tu Sankt Peter-Ording. Faan Naibel tu Doogebel keert a NEG-Boon (iar NVAG), an do jaft at noch en ferbinjang faan Naibel auer a grens tu Tondern uun Denemark.
[Beårbe] Dampern
A miast eilunen an halgen san auer damperliinjin mä a fäästääg ferbünjen. Tu Sal könst dü auer a Hindenburg-Doom oober uk mä a boon raise.
[Beårbe] Struaten
Nuurdfresklun hää nian autoboon, auer a B5 komt am oober efter süüden tu a A23 uun Heide. A bundesstruaten B199, B200 an B201 ferbinj a kreis mä a A7 uun a maden faan Schleswig-Holstian. Auer a B202 komst Dü faan St. Peter-Ording auer Tönang tu Rendsborag.
[Beårbe] Loft
Fluuchplaatsen jaft at uun Waasterlun, Hüsem, A Wik an St. Peter-Ording, man alian di uun Waasterlun hää liinjinferkiar[2]. At militeer onerhäält noch en plaats uun Lääk.
[Beårbe] Stääden an gemeenen
Fiiw stääden an gemeenen ferwalte jo salew, aal jo öödern san efter det reform faan a juaren 2007 an 2008 tu aacht amten tuupslööden wurden.
Sii uk: Nordfriislon (gemeenen).
[Beårbe] Luke uk diar
Wikimedia Commons hää bilen of filmer tu: Nuurdfresklun 
