Orbitaal

Faan Wikipedia
Waksle tu: Nawigatjuun, Schük
Amrum.pngTekst üüb Öömrang


Ual föörstelang faan elektroonen.

Det Orbitaal as en ütjdruk uun a kwantenmechaanik an beskraft mä matemaatisk funktjuunen, huar en elektron trinjam en atoomkial ham woorskiinelk aphäält.

Iar mend am, a elektroonen flä trinjam en atoomkial üüb en fääst boon so üs a muun trinjam a eerd. Daalang witj am, dat jodiar elektroonenboonen bluas di rüm san, huar en elektron ham woorskiinelk aphäält.

Klasifikatjuun[Bewerke | kweltekst bewerke]

Orbitaalen faan't iarst elektroonenrüm (s mä 2 elektroonen) an ööder elektroonenrüm (p mä 8 elektroonen).

Orbitaalen wurd iindiald efter jo trii kwantentaalen \,n,\, l,\, m_l.

1. kwantentaal n \,: Rüm[Bewerke | kweltekst bewerke]

Det iarst kwantentaal n = 1, \, 2, \, 3 \, \ldots \, beskraft di elektroonenrüm, huar det orbitaal tuhiart. At taal faan orbitaalen bereegent ham ütj n^2 \,. En elektroonenrüm hää ei muar üs 2 \cdot n^2 \, elektroonen.

2. kwantentaal l \,: Furem[Bewerke | kweltekst bewerke]

Det ööder kwantentaal l = 0,\,1,\,2,\,\ldots,\,(n-1) \, beskraft det furem faan en orbitaal. Uun steed faan taalen 0, 1, 2, ... woort det ööder kwantentaal uk mä buksteewen s, p, d, f, g betiakent.

Furem faan't p-Orbitaal (l = 1).
Furem faan d-Orbitaalen (l = 2).
Nööm Ual bedüüdang Ööder kwantentaal Furem Bereegnang 2l+1
s-Orbitaal sharp \, l = 0 Kuugel 1
p-Orbitaal principal \, l = 1 Sunklook 3
d-Orbitaal diffuse \, l = 2 Swäärs sunklooken 5
f-Orbitaal fundamental \, l = 3 Roseten 7
g-Orbitaal (gongt efter't alfabeet widjer) \, l = 4  ? 9
h-Orbital (gongt efter't alfabeet widjer) \, l = 5  ? 11

Magneet-Kwantentaal m_l \,[Bewerke | kweltekst bewerke]

Det magneetkwantentaal as en winkelfunktsjuun an diarför feroontwurdelk, dat at bi't 2. kwantentaal l \, akeroot 2l+1 \, ünlik furmen faan orbitaalen jaft.


Luke uk diar[Bewerke | kweltekst bewerke]

Commons Commonskategorii: Orbitaalen – Saamlang faan bilen of filmer