Achemeniiden Rik
 Tekst üüb Öömrang |
At Achemeniiden Rik (Ual Persisk: 𐎧𐏁𐏂, Xšāça, det ment 'keiserrik') wiar at iarst persisk gratrik uun histoorisk tidjen. Uun a juaren 550 f.Kr. bit 330 f.Kr. lingd hat auer det regiuun faan a stooten Türkei, Zypern, Iraan, Iraak, Afghaanistaan, Usbekistaan, Tadjikistaan, Turkmeenistaan, Syrien, Liibanon, Israel an Egypten henwech.
Sin gratst ütjmiat hed at Achemeniiden Rik so am 500 f.Kr. oner könang Dareios I. ("di Grat") an san efterfulger Xerxes I.. Hat amfaadet dojütidjs sowat en traaden faan aal a minsken (~ 35 faan ~ 100 miljoonen) üüb a eerd. Hat ging oner, üs Alexander di Grat so am't juar 330 f.Kr. sin Makedoonsk Rik efter süüduast ütjwidjet. Uun't juar 333 f.Kr. strääd Alexander en bedüüden sliak bi det stääd Issos jin könang Dareios III.
Di nööm faan't Achemeniiden Rik of uk Achaimeniiden Rik gongt efter't Schahnaameh turag üüb di stamfeeder Achaimenes, di sin fulk faan a Urmia Sia am a süüd tu 'Persis' (daalang: Faars) feerd hää, faan huar det Persisk Rik apwooks.
