Tlingit spriak

Faan Wikipedia
(Widjerfeerd faan Tlingit)
Zur Navigation springen Zur Suche springen
Amrum.pngTekst üüb Öömrang


Tlingit spriak

Snaaket uun

USA (Alaska) an Kanada
Spreegern 845 (Gordon 2005 juar)
Wedenskapelk
iindialang
Spriak-Ufkörtang
ISO 639-2:

tli

ISO 639-3:

tli

Sitka, 1827

Tlingit spriak (tli: Lingít Yoo X̲'atángi, Teslin Łingít) — san en twiig faan a Na-Dene spriaken. Snaaket woort det faan amanbi 845 minsken fööraal uun USA (Alaska) an uun a Kanada.

Spriakwiisen[Bewerke | Kweltekst bewerke]

  • Nuurd-Tlingit (ingels Northern Tlingit)
    • Grat-Nuurd-Tlingit (ingels Greater Northern Tlingit, Northern Tlingit (sensu stricto))
      • Angoon spriakwiis
        • Xutsnoowú Ḵwáan (ingels Angoon people)
        • Xudzidaa Ḵwáan (ingels Angoon people)
      • Sitka spriakwiis
        • Shee At’iká Ḵwáan / Sheet’ká Kwáan (ingels Sitka people). Uun eilun Sitka an Chichagof (Shee At’iká).
      • Sumdum spriakwiis
        • S’awdaan Ḵwáan (ingels Sumdum people)
      • Auke (Aak’w) spriakwiis
        • Aak’w Ḵwáan (ingels Auke Bay people). Uun süüd Lynn Canal, Juneau an nuurd Admiralty eilun.
    • Widjnuurd-Tlingit (ingels Far Northern Tlingit, Gulf Coast Tlingit). Haines (Deishú), Yakutat an Hoona.
      • Hoona (Gaawt’aḵ.aan, Xunaa)
        • Xunaa Ḵwáan (ingels Hoonah people).
        • (?) G̲alyáx Ḵwáan (ingels Kaliakh River people).
      • Chilkat spriakwiis
        • Jilḵaat Ḵwáan (ingels Chilkat people). Uun Klukwan.
        • (?) Jilḵoot Ḵwáan (ingels Chilkoot people). Uun Haines an Skagway.
      • Dry Bay spriakwiis
        • G̲unaaxoo Ḵwáan (ingels Dry Bay people)
      • Yakutat (Yaakwdáat) spriakwiis
        • Laax̲aayík Ḵwáan (ingels Yakutat Bay people)
    • Interior Tlingit (ingels Interior Tlingit, Inland Tlingit). Uun Kanada.
      • Atlin Tlingit
        • Áa Tlein Ḵwáan (ingels Atlin Lake people)
        • T’aaḵu Ḵwáan (ingels Taku people)
      • Deisleen Ḵwáan (ingels Teslin Lake people)
      • Carcross Tlingit people.
  • Süüd-Tlingit (ingels Southern Tlingit)
    • Auergung Süüd-Tlingit (ingels Transitional Southern Tlingit). Uun Kake (Ḵééx̲, Ḵéix̲’ ), Wrangell (Ḵaachx̲ana.áak’w) an Petersburg (Gánti Yaakw Séedi).
      • Ḵéex̲ Ḵwáan (ingels Kake people)
      • Shtax’héen Ḵwáan (ingels Stikine people). Uun Wrangell an Stikine River.
    • Sanya-Henya Tlingit (ingels Sanya-Henya Tlingit, Sanya-Henya Southern Tlingit). Uun Ketchikan (Kichxáan) an Klawock.
      • Sanyaa Ḵwáan (ingels Cape Fox people)
      • Hinyaa Ḵwáan (ingels Klawock people)
      • Kooyu Ḵwáan (ingels Kuiu Island people)
      • Taḵjik’aan Ḵwáan (ingels Tuxekan people). Uun Klawock an Craig.
    • Tongass Tlingit (ingels Tongass Tlingit). (†2010 - ütjstürwen)
      • Taant’a Ḵwáan (ingels Ketchikan people).

Skraft[Bewerke | Kweltekst bewerke]

e-mail Ameerikoo Kanada IPA
a a a ʌ
á á á ʌ́
aa aa à a
áa áa â á
ch ch ch tʃʰ (tʃ)
ch' ch' ch' tʃʼ
d d d t (d)
dl dl tɬ (dl)
dz dz dz ts (dz)
e e e ɛ
é é é ɛ́
ee ee ì i
ée ée î í
ei ei è e
éi éi ê é
g g g k (ɡ)
gw gw gw kʷ (ɡʷ)
gh gh q (ɢ)
ghw g̲w ghw qʷ (ɢʷ)
h h h h
i i i ɪ
í í í ɪ́
j j j tʃ (dʒ)
k k k
kw kw kw kʷʰ
k' k' k'
k'w k'w k'w kʷʼ
kh kh
khw k̲w khw qʷʰ
kh' k̲' kh'
kh'w k̲'w kh'w qʷʼ
l l ł ɬ
l' l' ł' ɬʼ
(ll) (l̲) l l
(m) (m) m m
n n n n
(o) (o) (o) o
oo oo ù u
óo óo û ú
s s s s
s' s' s'
sh sh sh ʃ
t t t
t' t' t'
tl tl tl tɬʰ
tl' tl' tl' tɬʼ
ts ts ts tsʰ
ts' ts' ts' tsʼ
u u u ʊ
ú ú ú ʊ́
w w w w
x x x x
xw xw xw
x' x' x'
x'w x'w x'w xʷʼ
xh xh χ
xhw x̲w xhw χʷ
xh' x̲' xh' χʼ
xh'w x̲'w xh'w χʷʼ
y y y j
(ÿ) (ÿ/y̲) (ÿ) ɰ
. . . ʔ

Bispalen[Bewerke | Kweltekst bewerke]

  • lingít (Teslin spriakwiis: łingit) minsk
  • ḵáa maan
  • sháa wüf
  • keitl hünj
  • ḵ’eikaxwéin bluum
  • gagaan san
  • dís muun
  • kugóos’ wok
  • kutx ayanahá stäär
  • taat naacht
  • t’éex’ is
  • dleit snä
  • séew / sóow rin
  • hít hüs
  • lítaa kniif
  • dleey flääsk
  • yaakw kaanu
  • stian
  • t’ooch’ kööl
  • ǥayéis’ iisen
  • éeḵ kööber

Taalen[Bewerke | Kweltekst bewerke]

  • tléix’ ian
  • déix̲ tau
  • nás’k trii
  • daax’oon sjauer
  • keijín fiiw
  • tleidooshú sääks
  • dax̲adooshú sööwen
  • nas’gadooshú aacht
  • gooshúḵ njüügen
  • jinkaat tjiin


Futnuuten[Bewerke | Kweltekst bewerke]


Literatüür[Bewerke | Kweltekst bewerke]

  • James A. Crippen (2005), The New Tlingit Noun Dictionary
  • James A. Crippen (2008), Notes on Tlingit Grammar
  • James A. Crippen (2008), Tlingit Grammar Handbook

Ferwis efter bütjen[Bewerke | Kweltekst bewerke]