Islaam
 Tekst üüb Öömrang |
 Tekst üüb Fering |
Green: Sunniten, Ruad: Schiiten, Blä: Ibaditen
A islaam as ian faan a grat weltreligioonen, hi gongt turag üüb di profeet Mohammed. Mä muar üs 1,5 Mrd. mäfulgern as di islaam at öödergratst religioon efter at krastendoom (2,2 Mrd.).
A grünjliaren an gluuwen faan Islaam san uun a Qoraan (uk 'Koran' skrewen) a wurden faan God an det halig skraft faan Islaam. Naist tu a Qoraan liaw Musliimen uk uun a föörgunger buken faan God, so üs a Tawraat (Toorah of Ual Testament), a Endschiil (Biibel, Eefangile of Nei Testament). Musliimen liaw, dat a Qoraan tu Mohammad faan a engel Gabriel (Dschebraiil) eebenboord wurd. A Qoraan wurt üs det wurd faan God (of Allah) uunsen, troch Mohamed (uk Mohammad) üs de letst profeet. Öler gluuwer an gesetsen auer wat Musliimen maage skul, kön faan hadiths kem. Oober liberaal Musliimen nate loogik an fernonft tu düüding.
Konfesiuun an rochtskuulen
[Bewerke | Kweltekst bewerke]A miast Musliimen san Sunniten, amanbi 85%. Jo san mäfulgern faan een faan fjauer rochtskuulen:
- Hanafi
- Hanbali
- Maliki
- Schaafi
At naist skaft san Schiiten mä 10 bit 15%. Jo dial jo ap tu trii twiigen:
- Twaalewst of Twaalew-Imaam-twiig: üs muarhaid uun Iraan, Aserbaidschan, Süüd Iraak an Süüd Liibanon, üs grat manerhaid uk uun Afghaanistaan, Indien an Pakistaan.
- Ismailiten of Sööwen-Imaam-twiig: wäältwidj ferdiald, muarhaid uun Badachschan faan Tadjikistaan an Afghaanistaan mä Gilgit-Baltistaan uun Pakistaan. Oober uk mä maning mäfulgern uun Kanada.
- Zaiditen of Fiiw-Imaam-twiig: miast uun a Jemen.
Feraal uun Omaan lewe a mäfulgern faan Ibaditen, mä 2,5 miljuunen en manerhaid uun a Islaam.
Konfesiuunluas Musliimen, hiar tu nian rochtskuul of twiig. Jo san at muarhaid uun Kasachstaan (74%), Albaanien (65%) an Kirgistaan (64%),
Fiiw grünjlaagen
[Bewerke | Kweltekst bewerke]Hoker tu a islaam häält, hää fiiw plichten:
Daielk leewent
[Bewerke | Kweltekst bewerke]Islaam uun at daielk leewent woort mä Adab (Araabisk föör benemen) beskrewen: Ferbeeden iidjwaaren san swin an hünj fleesk, blud an oos. Alkohoolisk gedrenken san eentelk ferbeeden, amdat neemen spriitig wees skal. Aal fleesk faan en plaantfreeder skal uun a nööm faan God faan en uunhinger faan Islaam (Halal), Krastendoom (liküs a Ortodoksen faan Etioopien of Eritrea) of Juudendoom (Koscher) slaachtet wurd.
.jpg)
A Qoraan sait: Wüfen skel hör smokhaid föör maaner bedobe. Diaram dreeg föl wüfen en hoodduk (uk hidschaab uun Araabisk), oober liberaal Musliimen sä neen twang för en hoodduk an sä det üs en traditsiuun, an neen gesets uun Islaam.
