Foneem

Faan Wikipedia
Zur Navigation springen Zur Suche springen
Amrum.pngTekst üüb Öömrang


En foneem as en klas faan tuuner, diar uun en spriak detsalew distinktiif funktjuun haa.

Bispal: Det 'r' uun det wurd 'ruad' woort ei aueraal likedenang ütjspreegen. Man ianerlei, hü't ütjspreegen woort, hää 'ruad' leewen detsalew bedüüdang. Det ütjspriak faan't 'r' maaget nään ferskeel uun't bedüüdang. Aal jo warianten faan't 'r' haa detsalew distinktiif funktjuun. Diaram hiar jo tuup tu't foneem /r/.

Sodenang as det foneem det letjst dial uun üüs spriak, diar det bedüüdang onerskääst of fäästleit.

Ööder bispal: 'sune' (mä sun bestreile) an 'suune' (dring). Iarst wort det 'u' kurt ütjspreegen an do lung. Auer det lengde faan't 'u' en ferskeel uun a bedüüdang ütjmaaget, san /u/ an /u:/ tau ünlik foneemen.

Grafeem[Bewerke | Kweltekst bewerke]

Miast jaft at för arke foneem en aanj grafeem (skrafttiaken, buksteew).

Bispal: Det lung /u:/ woort mä tau 'uu' skrewen, det kurt /u/ mä ian 'u'.
Ööder bispal: Det 's' uun 'wise' as wok/stemhaft (/z/), uun 'hise' oober skarep/stemluas (/s/), man bias tuuner brük detsalew grafeem 's'. Uk det 'i' uun bias wurden woort ei likedenang ütjspreegen.

Foon[Bewerke | Kweltekst bewerke]

En foon as en tuun uun en spriak. Ei arke foon as en foneem. Bluas wan det foon det bedüüdang faan en wurd feranert, do as det en foneem.

Bispal: Det wurd 'ruad' koon mä en "alweolaar" /r/ ütjspreegen wurd of mä en "uwulaar" /ʀ/. Det san tau ünlik foonen, man nian foneemen, auer det bedüüdang detsalew blaft.

Luke uk diar[Bewerke | Kweltekst bewerke]