Botsuana

Faan Wikipedia
Waksle tu: Nawigatjuun, Schük
Foehr.svg Tekst üüb Fering


Flag faan Botsuana
Botsuana uun Aafrika

Botsuana, amtelk Republiik Botsuana [bɔˈtsu̯aːna] (üüb Tswana: Lefatshe la Botswana; üüb Ingels: Republic of Botswana) as en banenstoot uun a süüd faan Aafrika. Uun a süüduast an süüd leit Süüdaafrika, uun a waast an nuurd Namiibia an uun a nuurduast Sambia an Simbabwe. At lun hee amanbi 2.024.904 lidj (2011)[1]. At hoodsteed as Gaborone.

Geografii[Bewerke | Kweltekst bewerke]

Koord faan Botsuana

Geograafisk Laag[Bewerke | Kweltekst bewerke]

Botsuana leit twesken 17° 50’ an 26° 50’ (faan a nuurd tu a süüd) an twesken 20° 00’ an 29° 20’ (faan a waast tu a uast). At lun as amanbi tausis grater üüs Tjiisklun.

At lun dialt grensen mä fjauer lunen. Det lingst grens (1969 km) faan't lun wurt mä Süüdaafrika diald. Hat lingt faan en bocht faan a Nosso struum uun a Kgalagadi Transfrontier Park uun a süüdwaast faan’t lun hen tu Coetsers Eilun uun a süüduast. Det kurtst grens, wat bluat 0.15 km lung as an auerföor’t steed Kazungula bi a Zambezi struum leit, wurt mä Sambia diald. At lun dialt uk en 1544 km lung grens mä Namiibia an en 834 km lung mä Simbabwe.

Berger[Bewerke | Kweltekst bewerke]

Botsuana as för’t miast en plaat lun an hee nian rocht berger, man det hee hög knober, wat muar üüs 1000 m huuch san. De huuchst knob (1494 m) uun Botswana as de Monalanong Knob, wat uun a süüd faan't lun leit. Öler knober uun't lun san de Otse Knob (1491 m), dön Tsodilo Knober (1400 m), dön Tswapong Knober (1379 m) an dön Marakalalo Knober (1347 m).

Steeden[Bewerke | Kweltekst bewerke]

Dön gratst steeden uun Botsuana san: Gaborone, Francistown, Molepolole an Serowe.

Indialing faan Ferwalting[Bewerke | Kweltekst bewerke]

Botswana hee tjiin distrikten.

Distrikt Grate (km²) Lidj (2011) Hoodsteed
1 Central 147.730 638.604 Serowe
2 Chobe 20.800 23.347 Kasane
3 Ghanzi 117.910 43.355 Ghanzi
4 Kgalagadi 105.200 50.720 Tsabong
5 Kgatleng 7.960 91.660 Mochudi
6 Kweneng 35.890 304.549 Molepolole
7 North-East 5.120 159.225 Francistown
8 North-West 129.930 152.284 Maun
9 South-East 1780 345.613 Ramotswa
10 Southern 28.470 215.775 Kanye

Plaantenwäält[Bewerke | Kweltekst bewerke]

Botswana hee trii suurter faan regioonen faan plaanten: at hardveld, at sandveld an det Okavango deltaveld[2].

At hardveld regioon lei uun a süüduast an uun’t uastdial faan a maden faan’t lun. Unn’t hardveld waaks för’t miast holtig plaanten an suurter faan gäärs. A holtig plaanten san: Acacia karroo, Albizzia anthelmintica, Balanites aegyptiaca, Mopane, Combretum apiculatum, Grewia bicolor, Grewia flavecens, Grewia monticola, Lonchocarpus capassa an Terminalia[2].

At sandveld regioon lei uun det Kalahari, wat (bit üüb de fiar nuurdwaast) at auerbliiwsel faan’t lun bedobet. Uun’t sandveld waaks för’t miast suurter faan gäärs: Kragrostis pallens, Striagostis uniplumis, Anthephora pubescens, Schmidtia pappophoreides an Megaloprotachne albescens. Holtig plaanten waaks uk diar, tu’n bispal Grewia avellane, Grewia retinervis, Lonchocarpus nelsii an Terminalia sericia[2].

Det Okavango deltaveld regioon bedobet de fiar nuurdwaast faan’t lun. Uun det Okavango deltaveld waaks so wel suurter faan gäärs üüs uk holtig plaanten. A holtig plaanten san Fecus verruculosa an det Hyphaene crinata. Suurter faan gäärs liküüs Phragmites communis, Dichanthium papillusum, Panicum repens, Andropogon encomus, Echinochloa pyramidelis an Imperata cylindrica kön diar fünjen wurd[2].

Befölkring[Bewerke | Kweltekst bewerke]

Efter det letst folkteeling faan 2011 hed Botsuana amanbi 2 024 787 iinwenern. 989 179 faan a lidj wiar karmen an 1 035 608 wiar wüfhööd[3].

Spriiken[Bewerke | Kweltekst bewerke]

Det amtelk spriik faan Botsuana as Ingels. At spriik, wat faan't muarhaid faan't lun spreegen wurd, as Tsuana.

Histoore[Bewerke | Kweltekst bewerke]

Föör at koloniaaltidj jeew at muar letj köningriken faan Batsuana. Faan 31. marts 1885 ap tu 30. september 1966 wiar Botsuana oner a nööm Betschuanalun det gratst britisk protektoraat uun a süüd faan Aafrika. Seretse Khama wiar de iarst president.

Politiik[Bewerke | Kweltekst bewerke]

Efter't ferfaading faan 1965 as Botsuana en republiik. De stootsboowenhood as a president, diar faan't natschunaalfersaamling weelet wurt. A president faan daaling as Seretse Khama Ian Khama, diar a dring faan de iarst president as. Dön letst woolen wiar uun 2014 an dön naist skal uun 2019 wees. At partei faan't regiaring as at Botswana Democratic Party.

Bütjenpolitiik[Bewerke | Kweltekst bewerke]

Botsuana as lasmoot faan dön Feriand Natschuunen sant 17. Oktuuber 1966.

Wiartskap[Bewerke | Kweltekst bewerke]

Ianselefterwisen[Bewerke | Kweltekst bewerke]

  1. www.citypopulation.de
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 International Livestock Centre for Africa. African Forage Plant Genetic Resources, Evalulation of Forage Germplasm and Extensive Livestock Production Systems. ILRI (aka ILCA and ILRAD). pp. 37–. GGKEY:1WUC5B1U5L6. Ufrepen 5 April 2011. 
  3. 2011 Botswana Population and Housing Census, Central Statistics Office of Botswana.